Nowe spojrzenie na zapylanie borówek przez pszczoły miodne

Nowe spojrzenie na zapylanie borówek przez pszczoły miodne

Często słyszymy, że pszczoły miodne nie są najlepszymi zapylaczami borówek. Głównym powodem jest to, że nie potrafią one zapylać wibracyjnie (buzz pollination). Ta technika, którą stosują na przykład trzmiele, polega na wprawianiu kwiatu w wibracje, co powoduje uwolnienie pyłku. O zapylaniu wibracyjnym możecie przeczytać np. TUTAJ. Mimo to wielu plantatorów nadal polega na pszczołach miodnych, aby zapewnić skuteczne zapylanie swoich upraw. Najnowsze badania rzucają jednak nowe światło na ten temat, pokazując, że pszczoły miodne są o wiele bardziej efektywne, niż wcześniej sądzono!

Gdzie pszczoła przenosi pyłek?

Dotychczasowe badania koncentrowały się głównie na koszyczkach pyłkowych, uważając je za jedyny istotny sposób przenoszenia pyłku. Najnowsze odkrycia całkowicie zmieniają to przekonanie. Naukowcy zbadali 90 pszczół miodnych żerujących na kwiatach borówki (Vaccinium corymbosum L.) i z ogromnym zaskoczeniem odkryli, że pyłek borówki znajdował się na wszystkich częściach ich ciała.

Rozkład pyłku był następujący:
• Głowa: 12%
• Tułów: 6%
• Nogi: 19%
• Stopy: 63%

Największa ilość pyłku znajdowała się na stopach, szczególnie na pazurkach, które miały średnio 16 ziaren pyłku. Te liczby pokazują, że nawet jednokrotny kontakt pszczoły ze słupkiem kwiatu może przenieść znaczną ilość pyłku, a tym samym doprowadzić do zapylenia.

Nie tylko zbieranie nektaru i pyłku ma znaczenie

Badania wykazały również, że do przenoszenia pyłku dochodzi w sposób niezamierzony. Nie tylko podczas świadomego zbierania nektaru czy pyłku, ale także w trakcie zwykłych czynności, takich jak:
• czyszczenie się,
• przechadzanie się po kwiatach,
• oraz przypadkowe dotykanie słupków pazurkami i stopami.

Aż w 65,9% przypadków, gdy pszczoła lądowała na kwiatostanie borówki, dochodziło do takiego mimowolnego kontaktu. To oznacza, że samo poruszanie się pszczół po roślinie jest niezwykle istotne dla efektywności zapylania.

Dlaczego te odkrycia są tak ważne?

Te rewolucyjne wnioski mają dalekosiężne implikacje. Pokazują, że musimy zmienić sposób oceny efektywności różnych gatunków pszczół w zapylaniu. Zamiast skupiać się wyłącznie na jednym, „idealnym” sposobie zapylania, powinniśmy brać pod uwagę całokształt interakcji pszczoły z kwiatem.

Oprac. Teresa Kobiałka

Źródło:

George D Hoffman, Claire Lande, Sujaya Rao, A Novel Pollen Transfer Mechanism by Honey Bee Foragers on Highbush Blueberry (Ericales: Ericaceae), Environmental Entomology, Volume 47, Issue 6, December 2018, Pages 1465–1470, https://doi.org/10.1093/ee/nvy162

Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"